Nowe zasady po atakach. Kurator wysyła zalecenia. "Fundamenty bezpiecznej szkoły"

Ścisła kontrola wejść, telefony alarmowe w każdej sali, czujność na niepokojące sygnały i wsparcie psychologów. Mazowiecka kurator oświaty Wioletta Krzyżanowska skierowała do dyrektorów szkół i samorządów w całym województwie pismo z zaleceniami po atakach w Ostrołęce i Leszczydole-Nowinach.

Pismo z piątku 9 października zawiera rekomendacje omówione tego dnia podczas Nadzwyczajnej Narady Pedagogicznej. – Bezpieczeństwo szkoły nie jest zadaniem jednej osoby. To odpowiedzialność dyrektora, nauczycieli, wszystkich pracowników, organu prowadzącego i służb – podkreśla kurator. Jak dodaje, bezpieczeństwo uczniów to nie tylko procedury, ale też uważni dorośli, szybka reakcja i dobra komunikacja.

Kontrola wejść i lista telefonów alarmowych w każdej sali

Pierwsza grupa zaleceń dotyczy bezpieczeństwa budynków. Szkoły mają bezwzględnie zabezpieczyć wejścia i ograniczyć dostęp osób z zewnątrz, kontrolując każdego, kto wchodzi do budynku. Jeśli dyrektor nie jest w stanie sam usunąć braków, ma ustalić z samorządem plan naprawczy z terminami i osobami odpowiedzialnymi. Procedury mają być dostosowane do konkretnej szkoły, znane wszystkim i przećwiczone.

Kurator zaleca też przegląd sposobów alarmowania. Lista telefonów alarmowych powinna być w każdej sali lekcyjnej, a nie tylko w sekretariacie. Szkoła ma wybrać jeden kanał komunikacji i wyznaczyć koordynatora, a każdy uczeń, nauczyciel i pracownik powinien wiedzieć, komu i jak szybko zgłosić niepokojące zdarzenie.

Dyrektorzy mają też ściśle współpracować z dzielnicowymi i policjantami, którzy będą sprawdzać zabezpieczenia w szkołach. Wokół szkół na Mazowszu trwają wzmożone patrole.

W szkołach mają się odbyć szkolenia z procedur na wypadek wtargnięcia napastnika. Kurator przypomina zasady szybkiej reakcji: barykadowanie sal, ucieczka albo ukrycie się i zasadę „zamknąć drzwi, wyciszyć telefony i czekać na służby”. W szkoleniach mają uczestniczyć także pracownicy niebędący nauczycielami.

Żaden sygnał nie może zostać zlekceważony

Kurator zwraca też uwagę na zagrożenia w sieci i radykalizację uczniów. Nauczyciele i pedagodzy mają natychmiast reagować na niepokojące sygnały, takie jak zapowiedzi uczniów, że „zrobią coś złego”, izolowanie się czy fascynacja przemocą w internecie. Czujność dotyczy też gróźb, uporczywego nękania i eskalacji konfliktów.

Jak podkreśla kurator, żaden niepokojący sygnał nie może zostać zbagatelizowany, nawet jeśli nie musi oznaczać realnego zagrożenia. Informację trzeba od razu przekazać osobie odpowiedzialnej, ocenić sytuację i w razie potrzeby powiadomić służby. Uczniowie powinni wiedzieć, że ich obawy zostaną potraktowane poważnie, a szkoła ma zapewnić anonimowość osobom zgłaszającym.

Kurator zaapelowała również o niepublikowanie drastycznych nagrań i materiałów, które mogłyby zidentyfikować poszkodowanych.

„To normalne, że czujecie lęk”

Dużą część pisma poświęcono pomocy psychologicznej. Wychowawcy mają pilnie porozmawiać z uczniami. Kurator zauważa, że młodzież masowo udostępnia w mediach społecznościowych filmy i zdjęcia z Ostrołęki i Leszczydołu. Nauczyciele mają poprosić uczniów, by ich nie powielali, nie komentowali i zgłaszali profile epatujące przemocą, bo oglądanie takich treści pogłębia traumę.

Kurator radzi też, jak rozmawiać z uczniami. Nauczyciel nie powinien mówić „wszystko będzie dobrze” czy „nie bójcie się”, ale raczej: „To, co się stało, jest straszne. To normalne, że czujecie lęk”. Uczniowie mają prawo czuć strach, złość czy bezradność. Nauczyciele powinni opierać się wyłącznie na oficjalnych komunikatach policji i prokuratury.

Szkolni psycholodzy i pedagodzy mają w najbliższych dniach pełnić przede wszystkim dyżury kryzysowe, otwarte dla każdego ucznia i pracownika. Szkoły mają współpracować z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi i tworzyć grupy wsparcia dla dzieci, rodziców i nauczycieli.

Na co powinni uważać rodzice?

Szkoły mają przesłać rodzicom krótki poradnik, jak rozmawiać z dziećmi w domu. Rodzice powinni zwrócić uwagę na nagłe zmiany w zachowaniu dziecka, takie jak:

• problemy ze snem,
• wycofanie,
• nadmierna płaczliwość,
• niechęć do chodzenia do szkoły,
• bóle brzucha czy głowy.

Najbliższe zebrania z rodzicami mają być poświęcone bezpieczeństwu. Dyrektorzy powinni też jasno informować rodziców o podjętych krokach, takich jak zamknięte drzwi czy patrole policji, bo jak zauważa kurator, lęk rodziców maleje, gdy widzą, że szkoła panuje nad sytuacją.

Kurator skierowała też rekomendacje do samorządów, które prowadzą szkoły. Dyrektorzy mają wiedzieć, jak razem z organem prowadzącym elastycznie reagować na panikę lub bezpośrednie zagrożenie. Każdy samorząd, zwłaszcza w małych miastach i gminach, powinien mieć wyznaczone osoby do zarządzania kryzysowego oraz rzecznika prasowego albo osobę do kontaktów z mediami. Kurator podkreśla też potrzebę współpracy między samorządami.

Poradniki i ćwiczenia

Kurator poleca szkołom poradnik bezpieczeństwa „Wiedza moja tarcza”, dostępny na stronie Kuratorium Oświaty w Warszawie, oraz poradnik dla dyrektorów placówek przygotowany przez m.st. Warszawę. Poinformowała też, że Ministerstwo Edukacji Narodowej wspólnie z MSWiA uruchamia w tym roku szkolnym specjalne ćwiczenia profilaktyczne.

– Czujność, odpowiedzialność, współpraca i szybka reakcja to fundamenty bezpiecznej szkoły – podsumowuje Wioletta Krzyżanowska.