Ruch Narodowy złożył na ręce prezydenta miasta pismo z wnioskiem o podjęcie działań zmierzających do zmiany treści tablic pamiątkowych znajdujących się na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Ostrołęce. Interwencja została podjęta w związku z rocznicą sowieckiej agresji na Polskę z 17 września 1939 roku.
Wniosek, wysłany symbolicznego dnia 17 września (rocznica napaści sowieckiej na Polskę), skierował do prezydenta Ostrołęki Pawła Niewiadomskiego przedstawiciel Ruchu Narodowego, Antoni Śniadach. Pismo dotyczy transkrypcji umieszczonych na tablicach znajdujących się na cmentarzu żołnierzy radzieckich na osiedlu Wojciechowice w Ostrołęce.
Cmentarz ten był w przeszłości remontowany i finansowany przez Ambasadę Federacji Rosyjskiej, jeszcze kilka lat temu odwiedzała go również oficjalna delegacja rosyjska, nie unikając przy okazji tych wizyt eksponowania propagandowych symboli komunistycznych.
Jak czytamy w piśmie, szczególne zastrzeżenia budzi treść tablicy z napisem: "Bohaterskim żołnierzom Armii Radzieckiej – wyzwolicielom Polski, poległym w walce z hitlerowskim okupantem – wdzięczni mieszkańcy powiatu ostrołęckiego" oraz treść drugiej tablicy, odnoszącej się do pochowanych na cmentarzu lotników.
W ocenie autora wniosku, określenia "bohaterskim" oraz "wyzwolicielom Polski" mają charakter wartościujący i przedstawiają określoną interpretację historyczną jako oficjalny przekaz. Jak argumentuje, jest to szczególnie problematyczne w odniesieniu do Armii Czerwonej, której wejście na ziemie polskie wiązało się nie tylko z walką z niemiecką okupacją, ale również z podporządkowaniem Polski Związkowi Sowieckiemu, represjami wobec polskiego podziemia niepodległościowego oraz ograniczeniem polskiej suwerenności po zakończeniu wojny.
Śniadach zaznacza, że nie kwestionuje potrzeby zachowania miejsca pochówku osób poległych podczas działań wojennych ani szacunku należnego zmarłym. Jak podkreśla, cmentarz powinien być miejscem pamięci, a nie miejscem utrwalania propagandowej oceny wydarzeń historycznych.
Propozycja neutralnej treści tablic
W piśmie zaproponowano przykładową, historycznie neutralną treść nowych napisów: "Cmentarz żołnierzy Armii Czerwonej poległych na terenie Ostrołęki i okolic. Miejsce pochówku ofiar działań wojennych". W przypadku tablicy dotyczącej lotników zaproponowano zastosowanie analogicznej, neutralnej formy, wskazującej jedynie, kto i w jakich okolicznościach został pochowany, bez określania tych osób mianem "bohaterów" czy "wyzwolicieli".
Autor wniosku zwrócił się do prezydenta miasta o przeanalizowanie treści istniejących tablic, podjęcie działań w kierunku zastąpienia wartościujących określeń treścią historycznie neutralną, konsultację proponowanych zmian z instytucjami zajmującymi się ochroną miejsc pamięci i badaniem historii XX wieku, a także o poinformowanie go o stanowisku miasta oraz planowanych działaniach w tej sprawie.
Jak podsumowano w piśmie do władz Ostrołęki, zmiana treści tablic nie oznacza braku szacunku dla osób pochowanych na cmentarzu, a ma pozwolić oddzielić szacunek dla zmarłych od oceny politycznej i historycznej systemu, któremu służyli.
Stanowisko Ruchu Narodowego
Ruch Narodowy Ostrołęka opublikował informację o złożonym wniosku również w mediach społecznościowych, nawiązując do rocznicy agresji ZSRR na Polskę.
"17 września 1939 roku Związek Sowiecki napadł na Polskę, realizując wraz z III Rzeszą postanowienia paktu Ribbentrop–Mołotow. Rozpoczęła się sowiecka okupacja wschodnich ziem Rzeczypospolitej" – przypomniano we wpisie.
Działacze Ruchu Narodowego ocenili, że niedopuszczalne jest, aby w przestrzeni publicznej znajdowały się tablice przedstawiające Armię Radziecką jako "bohaterskich wyzwolicieli Polski", wskazując, że rosyjska okupacja wiązała się z represjami wobec podziemia niepodległościowego i ludności cywilnej oraz z utratą suwerenności Polski.
"Pamiętamy o poległych, represjonowanych, zesłanych i zamordowanych. Cześć i chwała Obrońcom Ojczyzny! Nigdy nie zapomnimy" – podsumowano.
1
5
12
26